Op vrijdag 25 september 2026 kreeg Sal te maken met tropische storm Gonzalo. Santa Maria liep gedeeltelijk onder water, de boulevard waar de meeste hotels staan kwam blank te staan en langs de kust ging het nodige tegen de vlakte. Er vielen geen doden. Drie weken later wordt op een paar plekken nog opgeruimd.
Hieronder wat er precies gebeurde en wat er beschadigd raakte.
Wat er gebeurde
Gonzalo ontstond in de nacht van donderdag op vrijdag uit een depressie boven de Atlantische Oceaan, tussen Kaapverdië en Senegal. Het Amerikaanse National Hurricane Center schaalde het systeem op tot tropische storm.
De storm zelf trok niet over het eiland heen, maar de combinatie van harde windstoten en zware deining deed het werk. Het water kwam vanaf zee de straten in, op het moment dat het tij al hoog stond. Dat is de reden dat juist Santa Maria werd geraakt: het dorp ligt laag en vlak aan het strand.
De civiele bescherming had vooraf gewaarschuwd. Teams stonden verspreid over het eiland klaar en bleven op post tot de deining afnam. Brandweer, nationale politie en gemeentepolitie waren opgeschaald, vooral in Santa Maria. De verantwoordelijke voor civiele bescherming op Sal, Hidércio Gomes, noemde de zeecondities ongekend voor het eiland.
Wat er beschadigd raakte
De schade concentreerde zich in en rond Santa Maria:
- De hotelboulevard liep onder water, en met hem verschillende andere delen van Santa Maria.
- De Calçadão, de wandelpromenade langs het strand, raakte beschadigd door de golfslag en de wind.
- Bomen gingen om, lantaarnpalen raakten beschadigd en bouwhekken rond werkzaamheden werden omvergeblazen.
- Een kliniek aan een van de hoofdstraten kwam in het water te staan, bevestigd door een omwonende.
Er vielen geen slachtoffers. Er is ook geen melding van structurele schade aan hotels, de luchthaven of de nutsvoorzieningen. Dit was een overstroming van de kustlijn, geen verwoesting van het eiland.
Hoe het er nu voorstaat
Het grootste deel van Santa Maria functioneert normaal. Hotels zijn open, de luchthaven draait, restaurants en winkels zijn gewoon in bedrijf.
Wat je nog wel ziet, is opruimwerk langs de kust. De promenade en de directe omgeving van het strand zijn het laatst aan de beurt, simpelweg omdat daar het meeste zand en wrakhout terecht is gekomen en omdat herstel van bestrating meer tijd kost dan het weghalen van een omgevallen boom. Op een enkele plek staat nog afzetting.
Santa Maria, 13 oktober 2026: strandtent afgezet.
Langs de kust liggen strandtentjes en soortgelijke lichte bouwsels nog kapot, drie weken na de storm nog niet hersteld en niet weggehaald. Dat is wat er van Gonzalo zichtbaar overblijft: niet de hotels of de wegen, maar wat er los en licht aan het water stond.
Wrakhout op het strand, drie weken na Gonzalo.
Hoe vaak dit gebeurt
Kaapverdië ligt in het gebied waar het Atlantische orkaanseizoen begint. Zoveel systemen ontstaan hier dat meteorologen een hele categorie naar de eilanden hebben vernoemd: Cabo Verde-orkanen. Die trekken normaal gesproken westwaarts de oceaan op en worden pas gevaarlijk voor de Caraïben en de Verenigde Staten.
Dat ze de eilanden zelf raken, gebeurt zelden. Maar het gebeurt. In augustus 2025 trok tropische storm Erin over São Vicente en Santo Antão, met acht doden, weggespoelde wegen en huizen die verloren gingen. Dat was een wezenlijk zwaardere gebeurtenis dan Gonzalo, op andere eilanden.
Het stormseizoen loopt van juni tot en met november, met het zwaartepunt in augustus en september. Wat je per maand aan weer kunt verwachten, staat in het overzicht per maand. Reis je in die maanden, dan is het verstandig je reis te verzekeren en de waarschuwingen van de civiele bescherming te volgen. Zie ook veiligheid in Kaapverdië. De rest van het jaar speelt dit nauwelijks.
Vier dagen na Gonzalo, op 29 september 2026, stelde Kaapverdië in Praia een nationaal stappenplan vast voor vroegtijdige waarschuwingen, onder de VN-aanpak Early Warnings for All. Bij Gonzalo kwam die waarschuwing op tijd.